Van Overleven naar Leven
(Interview die is geplaatst in het online tijdschrift Holistik)

Wat betekent voor jou de sprong 'van overleven naar leven' die je ooit in je leven hebt gemaakt? 

Toen ik 18 was, kreeg ik - uit het niets en zonder te begrijpen waarom - heel erge hartkloppingen, begon ik te zweten en te trillen en voelde ik een complete paniek in mijn lijf. Dit was de eerste van vele paniekaanvallen, die ik vervolgens gedurende 6 jaar lang heb gehad. Van het stoere, sterke en vrolijke meisje veranderde ik in een angstig, piekerend en alert persoon. Tegelijkertijd was ik ook nog druk bezig om naar de buitenwereld mijn oude rol van en stoer en sterk hoog te houden. 

Het moment dat ik me - na 6 jaar vechten tegen mezelf - overgaf aan mijn angstige gevoel, gebeurde er iets wonderbaarlijks: de paniek maakte plaats voor een diepe innerlijke rust en vrede in mezelf.

Daarnaast voelde ik 1 ding heel sterk: ik wil leren hoe ik andere mensen kan helpen om te dealen met de gevoelens die ze tegenkomen. Of het nou boosheid, angst, stress, depressie, leegte of wat dan ook is; de strijd van het vechten tegen je eigen gevoel kende ik zo goed, en ik wist ook wat een hel het kan zijn om zo tegen jezelf te vechten. 

Wil je jezelf kort introduceren? Wie ben je, wat doe je en waarom is hetgeen je doet zo vervullend? 
Van oorsprong ben ik fysiotherapeut en ik heb het eerste deel van mijn carrière bij revalidatiecentrum Heliomare gewerkt. Vanaf na mijn paniekaanvallen heb ik heel veel trainingen gevolgd op het gebied van persoonlijke ontwikkeling. Als trainer en coach verzorg ik inmiddels al geruime tijd diverse (bedrijfs- en individuele) trainingen, cursussen, workshops en coaching, die er allemaal op gericht zijn om mensen ‘van Overleven naar Leven’te laten gaan. 

In mijn trainingen en coaching zie ik veel mensen die op een bepaalde manier tegen hun oude patronen aanlopen. De perfectionisten die in een burn-out zitten, de pleasers die hun grenzen niet kunnen of durven aan te geven, de depressieven die niet weten wat ze zelf willen, de onkwetsbaren van wie de relatie alweer is stukgelopen, en zo kan ik nog veel meer voorbeelden noemen. Allemaal mensen die kampen met gevoelens van angst, onzekerheid, schuld, schaamte, boosheid, of welk ander gevoel dan ook dat hen belet om voluit te leven. Het is zo dankbaar om al deze mensen te kunnen begeleiden in het doorbreken van hun belemmerende overtuigingen en beperkende patronen

Achteraf kan ik zeggen dat mijn paniekaanvallen voor mij een groot geschenk zijn geweest, want precies daardoor mag ik nu doen waar mijn hart van aan gaat: mensen laten ervaren wie ze zijn als ze echt leven.

Wat zijn oorzaken van in de overlevingsstand staan? 
Ieder mens wordt geboren met alle gevoelens in zich; zowel gevoelens die prettig zijn als uiterst pijnlijke of lastige gevoelens. Dat is nou eenmaal het leven.

Dit is goed te zien bij jonge kinderen. Het ene moment kan een kind heel blij en tevreden zijn, maar dit gevoel kan acuut omslaan in boosheid of verdriet. En twee tellen later kan dat laatste gevoel ook weer helemaal over zijn. Een kind staat nog volledig in contact met alle gevoelens die er in het lijf spelen en het handelt ook vanuit deze gevoelens. Zo denkt een kind er niet bij na dat het mogelijk een beetje ongepast is dat het op de vloer van de supermarkt aan het krijsen en stampvoeten is, omdat het geen ijsje mag. Doordat het kind alle emoties ongecensureerd kan voelen en toelaten, kan de energie in het lijf ook vol stromen. Dat zorgt er dan ook voor dat een kind zo veel energie heeft en het de levenslust vol kan ervaren.

In onze kinderjaren gaan we echter ervaren dat bepaalde gevoelens ‘not done’ zijn, te pijnlijk zijn of afgestraft worden. We leren hoe we ons het beste kunnen verhouden in het gezin of de leefsituatie en we gaan een bepaalde rolaannemen. Zo ontwikkelt ieder mens een ego, die ook heel lang uiterst functioneel kan zijn en waar we grote talenten door kunnen ontwikkelen.

Doordat we ervaren dat niet alle gevoelens even welkom zijn, leren we langzaamaan onze eigen gevoelens te censureren of weg te stoppen. We nemen bepaalde overlevingsstrategieën aan, die op dat moment behulpzaam of noodzakelijk zijn. Zo proberen we bijvoorbeeld steeds de controlete houden, we gaan uit contactmet onszelf of anderen, we gaan pleasen, ontwikkelen een verslaving, we gaan onszelf groter of kleinermaken, en zo zijn er nog tal van andere overlevingsmechanismes die we onszelf aanleren. 

Maar welke strategie we ook toepassen, het zijn eigenlijk allemaal manieren om bepaalde (negatieve) gevoelens maar niet te hoeven voelen. Deze overlevingspatronen slaan zich op in het lijf. Zolang we ons er niet bewust van zijn, blijven we deze patronen voortzetten, ook al zijn deze patronen helemaal niet meer behulpzaam. Het gevolg is dat we langzaam uit contact gaan met ons lijf en we een een ego ontwikkelen die ons hoofd heeft bedacht.

Waarin verschilt 'overleven' van 'leven'?
Overleven betekent eigenlijk dat we niet meer vol in contact staan met onszelf maar (vaak onbewust en onbedoeld) in een overlevingsstrategie zijn geschoten. Zodra we gaan overleven, voelt het vaak dat we als het ware geleefd worden door situaties of personen, waardoor we niet meer echt in contact staan met onszelf en het gevoel hebben dat we ons moeten aanpassen, moeten vechten, of ons machteloos voelen over de situatie.

Werkelijk leven wil eigenlijk zeggen dat je vol jezelf laat zien en dat je trouw bent aan wat je van binnen voelt. Dit kan in eerste instantie uitermate spannend zijn, aangezien we dit ooit - en niet voor niets - zijn gaan verstoppen voor onszelf (en daarmee dus ook voor anderen). Wat je echter ook merkt, is dat zodra mensen weer echt in contact gaan met zichzelf er ook heel veel energie gaat stromen, klachten verminderen, contacten worden diepgaander en precies hier groeit het gevoel van eigenwaarde en levensgeluk.

Hoe signaleer je bij jezelf of je in de overlevingsstand staat? 
Op het moment dat je leeft vanuit je ego, zal de energie in je lijf niet vrij kunnen stromen. Dit kan lange tijd goed gaan, maar naarmate we ouder worden, zal het lijf steeds meer signalen gaan afgeven omdat we niet meer luisteren naar ons gevoel.

Signalen die vaak voorkomen zijn: 
stress
spanning
slaapproblemen
piekeren
ziektes of aandoeningen
depressieve gevoelens
vermoeidheid
negativiteit
sleur of moeizame relaties
niet weten wat je wilt
onzekerheid
gevoel niet echt te leven

Het zijn allemaal signalen van het lijf dat we ergens zijn afgedwaald van ons werkelijke gevoel en het lijf vraagt als het ware om weer te gaan luisteren, zodat de energie weer vrij kan stromen.

Kun je een oefening noemen waarmee iemand kan switchen van overleven naar leven? 
Een mooie oefening om samen te doen met je partner of een goede vriend of vriendin is de volgende:

Ga tegenover elkaar zitten en kijk elkaar eens in de ogen gedurende 3 minuten zonder te praten. Merk wat het doet in je lijf, welke gedachtes je krijgt en wat je neiging is. Neem het allemaal waar, zonder hier iets mee te doen en zonder het te veroordelen. 

Na 5 minuten begint de ene persoon (A) en (A) mag 5 minuten vertellen wat er speelt van binnen. Alle gedachtes, behoeftes, angsten, frustraties, neigingen etc. B doet niets anders dan luisteren met open hart en merk wat het doet van binnen. Weet dat dit alles zegt over de ander en kijk of je kunt toestaan wat er speelt bij de ander en wat het doet met jou.
Na 5 minuten draaien de rollen om.
Bespreek na hoe het voor beiden was dat alles er even mocht zijn, terwijl jullie in contact waren met elkaar.

Waarin is jullie training 'Van overleven naar leven' onderscheidend? 
Samen met Willemijn Botermans geef ik al een aantal jaar de training ‘van Overleven naar Leven’ op Buitenplaats de Hoorneboeg in Hilversum, een prachtige locatie midden in de natuur. De training is een ervaringsgerichte training met grote impact die jou zelf laat ervaren wat jouw overlevingsmechnismen zijn en hoe je deze stap voor stap kunt loslaten. 

In een training van 5 dagen gedurende 3 maanden laten we je door middel van veel lichaamsgerichte oefeningen kijken naar wie jij in essentie bent, ervaar je waarin jij jezelf onbewust belemmert en laten we je beseffen dat je keuzes hebt in je gedrag, zodat je weer kunt voelen hoe het is om echt te leven. 

Onderscheidend zijn  
training van 5 dagen gedurende 3 maanden met grote impact  
training gericht op alle lagen; mentaal, fysiek, energetisch en spiritueel 
twee trainers die elkaar aanvullen  
veel lichaamsgerichte oefeningen 
veel plezier en muziek op een prachtige locatie in de natuur

--------------------------------------------------------------------------

Waarvoor kies jij?

Een aantal jaar geleden heb ik het boek 'Een ongewoon gesprek met God' van Neal Donald Walsh gelezen. Ik was daar toen diep van onder de indruk en een paar lessen die ik daaruit heb geleerd, gebruik ik nog vrijwel dagelijks. Eén van die lessen is dat elke keuze die je maakt in je leven is gebaseerd op ofwel angst, ofwel liefde. 

Dus als je bijvoorbeeld besluit om een relatie te verbreken, kan je dat doen omdat je je laat leiden door je eigen moeite om je te binden of een teleurstelling dat het niet picture perfect is (angst), óf omdat je van binnen voelt dat dit niet de juiste partner is voor jou en je met deze keuze gelukkiger bent (liefde). En omgekeerd kan de keuze om juist bij een partner te blijven natuurlijk ook gebaseerd zijn op liefde of op angst.

De keuze om elk jaar in Nederland op vakantie te gaan kan je maken omdat je dat gewoon fijn vindt (liefde), of omdat je diep van binnen eigenlijk bang bent voor vliegen (angst). En als je elke avond thuis op de bank voor de tv zit, kan je dat doen omdat je hier gewoon gelukkig van wordt (liefde), of omdat je ergens bang bent om te falen of afgewezen te worden met als gevolg dat je je terugtrekt (angst), of omdat je overdag niet je grenzen aan durft te geven of niet datgene doet waar je energie van krijgt, waardoor je 's avonds te uitgeput bent om andere dingen te doen (angst). Want reken maar dat er veel mensen 's avonds voor de buis gekluisterd zitten om andere redenen dan dat ze er gewoon gelukkig van worden! 

Zo zijn er talloze voorbeelden te noemen. Wat te denken van mensen die gaan emigreren? Zijn die allemaal vertrokken omdat het hun diep gekoesterde wens was om in een exotisch land een restaurant te starten (liefde), of zouden er heel misschien ook een paar tussen zitten die zich hier zo ongelukkig voelen dat ze wegvluchten van hier in de hoop hun geluk daar te vinden (angst)?

Hoe zit dat bij jou? Heb jij de neiging jouw keuzes te baseren op basis van zekerheid, veiligheid, de bekende weg? Of durf je te luisteren naar de stem van je hart en te dealen met de angst die daarmee gepaard gaat? En misschien wéét je wel helemaal niet wat je hart je vertelt, omdat je zo hebt geleerd om te leven vanuit je hoofd, waardoor het lastig is om te voelen wat je werkelijk zou willen.

Durf jij werkelijk te zeggen wat je ergens van vindt, of hou je je in omdat je bang bent om afgewezen te worden? Durf jij de persoon op wie je verliefd bent werkelijk te vertellen wat je voor hem of haar voelt, en te dealen met de angst dat het mogelijk niet wederzijds is? En als het wederzijds is, durf je de ander dan ook weer los te laten, zonder te gaan claimen? Durf jij datgene te gaan doen in je leven waar jij echt blij van wordt? Ook al weet je niet wat de buitenwereld daarvan vindt en of er überhaupt geld mee te verdienen valt? En durf jij werkelijk jezelf te laten zien, inclusief je schaduwkanten en al je onzekerheden?

Uiteraard is in alle voorbeelden geen sprake van goed of fout. Iedereen is volledig vrij om te doen wat hij graag wil. Wat wel het geval is, is dat keuzes die gebaseerd zijn op angst vaak stress geven, energie kosten en je eigenwaarde verlagen. Bovendien bereik je daarmee vaak juist datgene waar je zo bang voor bent, bijvoorbeeld dat je partner je verlaat of dat je je in je volgende baan of in het land waar je naartoe verhuist nog steeds even ongelukkig voelt.

Wanneer je besluit het pad van de liefde te volgen, geven deze keuzes uiteindelijk altijd een gevoel van trots en zelfvertrouwen, ook al is de uitkomst mogelijk niet wat je had gehoopt of gedacht. Als ik iets heb geleerd de afgelopen jaren, is dat het volgen van je hart uiteindelijk de meeste voldoening geeft maar tegelijkertijd ook een van de meest spannende keuzes is. Want je zal hier altijd de angst tegen komen. Maar juist door de poort van de angst vind je de liefde. Achter de deur van je grootste angst, ligt het leven op je te wachten.

Als ik terugkijk op mijn carrière als trainer weet ik nog dat ik zó voelde wat ik wilde met mijn werk: met groepen mensen werken om ze te leren hoe ze werkelijk weer konden gaan leven door ze die weg zelf voor te leven. De eerste training die ik 10 jaar geleden mocht geven, was een stressmanagement training bij Delta Lloyd voor 12 mensen die in een burn out zaten. Doodeng vond ik het. Kon ik dit wel? Hoe ging ik ervoor zorgen dat al deze mensen zich weer goed gingen voelen? Had ik wel genoeg kennis in huis? Al weken voordat de training startte, was ik me eindeloos veel zorgen aan het maken. Ik piekerde me suf, was chagrijnig, sliep slecht en begon behoorlijk aan mezelf te twijfelen. Wilde ik dat hele trainersvak eigenlijk wel? Want dan zou het toch gewoon goed moeten voelen?

En toch zei een stem van binnen dat dit het wel was en dat het gewoon een kwestie was van door de angst heen gaan. Ik heb de training gegeven en ik denk niet dat ik er op dat moment ook maar enigszins van heb kunnen genieten. De angst was simpelweg te groot. Maar achteraf was ik wel ontzettend trots dat ik het had gedaan. En ook al was de angst er nog steeds, hij was al iets minder groot dan daarvoor. En ik heb doorgezet, heb de slapeloze nachten en de plankenkoorts op de koop toe genomen.

Nu ben ik 10 jaar verder en kan ik volmondig zeggen dat ik het fantastisch vind om voor groepen te staan. De angst of ik het wel kan, is elke training nog altijd aanwezig. Maar nu is het ook mijn kracht geworden. En ik heb bereikt wat ik zo graag wilde: mijn eigen bedrijf in training en coaching om mensen weer te laten voelen dat ze leven...

 --------------------------------------------------------------------------

Welke rol speel jij?
Een tijd geleden was ik in gesprek met een vriend. Of eigenlijk; deze vriend was aan het praten over de issues in zijn leven en ik was als het ware zijn coach; ik luisterde, stelde vragen, steunde hem en complimenteerde hem.

Die coachrol is dan ook een rol die ik heel goed ken. Deze rol heb niet alleen jaren lang vervuld in contact met deze vriend, maar eigenlijk met eindeloos veel meer mensen, te beginnen bij mijn ouders.

Ik heb dan ook ontzettend veel aan gehad aan deze rol: ik kreeg waardering, het gaf fulfilling, mensen vonden het leuk om bij me te zijn, ik voelde me belangrijk én deze rol zorgde ervoor dat ik mezelf niet echt hoefde te laten zien en ik me dus ook niet zo kwetsbaar hoefde te voelen.
Sterker nog, als ik deze rol niet zo goed had geleerd, had ik nooit mijn eigen coachbedrijf kunnen bereiken. 
Dus ik ben er ook zeer dankbaar voor.

Tegelijkertijd heeft deze rol me ook behoorlijk veel gekost. Ik heb niet voor niets meerdere keren op de rand van de burn out gebalanceerd, omdat ik te weinig luisterde en handelde naar mijn behoeftes, maar steeds maar bezig was met ‘de ander’. En daarnaast heb ik onbewust mijn verlangen om echt contact te maken met de ander gesaboteerd. Hoeveel ik ook gaf aan anderen, het allerbelangrijkste gaf ik niet, namelijk mezelf. Terwijl echt contact pas ontstaat zodra beide partijen echt zichzelf laten zien.

En dat is precies hoe het werkt met onze rollen; ooit hebben we ze heel hard nodig gehad, maar uiteindelijk keren ze zich tegen je. Dit kan zich uiten in een depressie, burn out, stressklachten, moeizame relaties, gevoel van leegte, slapeloosheid of talloze andere klachten. 

Hoe zit het met jouw rollen? Leveren jouw rollen alleen maar winst op of betaal je ook een prijs?

--------------------------------------------------------------------------

Luister jij naar je hart of je hoofd?
Als jij besluiten maakt, doe je dat dan omdat het verstandig is, het je zekerheid of veiligheid geeft, het status geeft, iedereen het doet etc.? Of maak jij de besluiten omdat het van binnen goed voelt, ook al weet je niet precies waarom en wat het je zal brengen?Jaren geleden voelde ik dat ik zin had om een opleiding NLP te gaan volgen. Ondanks dat mijn baas niets vergoedde, ik geen idee had wat ik er nou precies mee kon, mijn omgeving het onzin vond en het nog heel veel geld kostte ook, besloot ik het toch te doen, gewoon omdat het goed voelde. Het bijzondere was dat ik tijdens de opleiding voelde dat ik compleet ‘aan’ ging van binnen.Van de ene opleiding kwam ik weer in contact met een volgende opleiding en elke keer checkte ik weer of ik er van binnen van ‘aan’ ging. Als dat niet het geval was, checkte ik eerst of mijn gevoel voortkwam uit angst of omdat het gewoon niet mijn ding was. Als dat laatste het geval was deed ik het niet en voelde het wel goed, dan ging ik er voor.  

Heel vaak heb ik me afgevraagd wat ik nou precies wilde gaan doen met al deze kennis, maar daar heb ik jaren geen antwoord op gekregen. Pas een jaar of 5 later voelde ik dat ik er aan toe was om zelf een training te gaan geven en ben zo langzaamaan doorgegroeid tot waar ik nu sta.

En precies op deze wijze probeer ik vrijwel alle besluiten in mijn leven te maken. Het betekent niet dat ik alleen maar de juiste keuzes maak en dat de keuzes die mijn hart maakt niet soms uitermate frustrerend of pijnlijk kunnen zijn. Soms krijg ik aanbiedingen die geweldig lijken, maar er gebeurt niets van binnen, dan doe ik het niet. En soms is het juist totaal andersom, dat het een idioot idee lijkt, maar dat het toch kloppend voelt en volg dan toch mijn gevoel.

Deze manier van in het leven staan heeft me elke keer weer meer vertrouwen gegeven dat het volgen van je eigen innerlijk kompas je precies brengt waar je moet zijn. Natuurlijk heb je je hoofd ook heel hard nodig om de keuzes van je hart in goede banen te leiden, maar dat alleen jouw hart je naar je werkelijke bestemming zal leiden.

Wat vertelt jouw innerlijk kompas? Ben je je daar überhaupt bewust van en durf je dit kompas te volgen en te vertrouwen dat dit jou zal leiden? 

--------------------------------------------------------------------------

Welke les heb jij te leren in je relatie??
Vrijwel iedereen kent wel het heerlijke gevoel van verliefd zijn. Dat je precies díe persoon bent tegengekomen die jou compleet maakt, je geliefd doet voelen, jou precies die erkenning of bevestiging geeft waar je al die tijd al naar verlangde etc. Maar in vrijwel alle relaties komt er ook een punt waarop je partner je niet meer geeft wat je zo graag wilde. Je komt een kant tegen van je partner waar je grote moeite mee hebt en die je een verdrietig, angstig, leeg, onmachtig of boos gevoel geeft. 

Vaak is onze neiging dan om te gaan werken om dat fijne gevoel weer terug te krijgen. We proberen onze partner te veranderen, we gaan onszelf aanpassen, we gaan zorgen voor de ander, of laten niet meer het achterste van de tong zien. Het gevolg is echter dat we vaak juist ruzie krijgen, gaan twijfelen of dit wel de juiste partner is, onszelf verliezen of ons gaan terugtrekken. En precies daardoor verdwijnt onze liefde voor de ander (en vaak ook voor onszelf) steeds meer naar de achtergrond. 

Onze partner weet onbewust en onbedoeld precies op díe knoppen te drukken die bij ons een oude pijn aanwakkeren; precies de pijn die we niet willen voelen. ‘Je trouwt met je trauma’, wordt wel gezegd. Maar diezelfde partner geeft ons ook een kans om oude stukken te helen in onszelf. 

Heel lang ben ik bezig geweest om mijn partner te veranderen. Steeds weer wilde ik het contact voelen met hem, omdat ik anders het oude gevoel tegenkwam van de paniek, de verlatenheid en de onmacht die ik heb gevoeld als klein meisje toen mijn ouders gingen scheiden en mijn vader was vertrokken. Om dat gevoel maar niet te hoeven voelen, ging ik steeds meer trekken aan mijn partner: contact, contact, contact! Maar hoe meer ik aan hem ging trekken, hoe meer mijn partner juist de neiging had om uit contact te gaan. Met als gevolg dat ik toch weer werd geconfronteerd met mijn oude pijn.

Vrijwel alle stellen die ik in mijn praktijk zie, hebben (allebei) bij de eerste sessie de neiging om met de vinger naar de ander te wijzen. Beiden zouden ze graag willen dat hun partner zich anders gaat gedragen. Onder die verwijten naar de ander zit echter vrijwel altijd een diepe eigen pijn, angst of boosheid verborgen, die we hopen op te laten lossen (of in ieder geval niet te hoeven voelen) als die partner zich maar anders zou opstellen.

De momenten dat het me lukte om te stoppen met steeds maar dat contact te zoeken met mijn partner, kwam ik in mezelf een paniek tegen. De paniek van het verlaten kind in mezelf; een gevoel dat ik koste wat kost wilde vermijden. Door te stoppen met de ander in het contact te trekken, ben ik langzaam begonnen met het toestaan van dit gevoel in mezelf. En juist omdat ik niet meer aan het trekken was, kwam mijn partner uit zichzelf naar me toe omdat hij zich aangetrokken voelde tot mijn energie en de behoefte voelde om in contact te gaan met mij. 

De vraag is dan ook: ben je op zoek naar een partner die jou gelukkig maakt? Want dan is de kans zeer groot dat je keer op keer teleurgesteld raakt. Of ben je op zoek naar een partner die jou kan helpen om jezelf te helen en werkelijk jezelf te worden? 

Door te stoppen met verlangen dat de ander moet veranderen en te kijken naar de pijn, het gemis, de angst of de boosheid die er in jou zit, kan je jezelf stap voor stap dichter bij je werkelijke zelf brengen. Als het je lukt om zo naar je relatie te leren kijken, is de kans heel groot dat deze relatie je een heel diep geluksgevoel kan geven.

Echt niet dat het mij al dagelijks lukt om al die oude gevoelens toe te laten. En gelukkig ook maar. Want zoals mijn moeder vaak heeft gezegd: ‘Nouk, wees blij dat je nog niet alle lessen hebt geleerd, want als dat zo is, dan ga je dood.’ 

Niet voor niets vertellen mensen vaak dat ze de grootste groei zijn doorgegaan in crisissituaties in ons leven. Want precies daar komen we gevoelens tegen waar we ons jaren lang tegen hebben geweerd. Juist als we stoppen om weg te rennen van dit gevoel van binnen, kan de pijn gevoeld worden. Pas dan kan de pijn transformeren naar iets anders: een diepe innerlijke rust, een gevoel van heelheid, van vertrouwen en acceptatie. Ik heb dan ook het volste vertrouwen dat het leven me precies die lessen voorschotelt waardoor ik elke keer een stukje dichter bij mezelf kan komen. 

Hoe zit dat bij jou? Welke lessen heb jij aan te gaan? Heb je te leren je grenzen of behoeftes te gaan aangeven, je angst of verdriet te laten zien, je eigen weg te gaan volgen, je verlatenheid of eenzaamheid te voelen, jezelf te gaan waarderen of erkennen of is het iets anders in jouw geval? 

Komende tijd geef ik meerdere trainingen en workshops die je kunnen helpen om jouw lessen aan te gaan. Voor meer info kan je kijken op mijn site: www.ninouk.nl

Uit onderzoek is gebleken dat er gemiddeld 200 keer per dag over je grens wordt gegaan. Dit getal is gebaseerd op een volwassen persoon zonder kinderen. Heb je wel kinderen? Dan is het aantal keer dat er over je grens wordt gegaan nog eindeloos veel groter. Dat terwijl het aangeven van je grenzen ontzettend belangrijk is. Grensbesef leidt namelijk tot meer (zelf)liefde in je leven. Hoe je leert om je grenzen aan te geven weet Ninouk Hehenkamp van NINOUK Body & Mind.

--------------------------------------------------------------------------

Je grenzen aangeven: dé sleutel tot meer (zelf)liefde
(artikel die is geplaatst in het online tijdschrift Holistik)

Grenzen spelen een rol in ieder contact dat we hebben met anderen of met bepaalde situaties waar we ons in bevinden. Ieder mens heeft een grens. Deze grens ligt niet vast en verschilt bovendien sterk per persoon. Maar wat is er nou zo belangrijk aan grenzen? En hoe kunnen ze uiteindelijk leiden tot meer (zelf)liefde?

Ten eerste zijn onze grenzen hard nodig om onszelf te beschermen tegen gevaar. Vergelijk het met een slot op de deur van je huis. Hierdoor kan jij bepalen wie er wel of juist niet binnen komt. Sommige mensen hebben geen besef (meer) van hun eigen grenzen of durven hun deze grenzen niet aan te geven. Dit voelt alsof je in een huis woont zonder goede sloten. Je bent constant angstig en alert en je systeem staat steeds in de ‘aan-stand’.

Grensbesef geeft niet alleen veiligheid voor jezelf, maar óók voor de ander. Precies om deze reden zoeken peuters in de ‘2 is nee-fase’ eindeloos naar grenzen. Door de grens van de ouder(s) te vinden, kunnen ze ook hun eigen grenzen ontdekken en daarmee hun eigenheid gaan ervaren. Het tweede belangrijke punt van grenzen, is dat alleen op de grens werkelijk contact kan ontstaan tussen jou en de ander. Jezelf laten zien op de grens wil zeggen dat je kenbaar maakt wat je wilt, wat je niet wilt, waar je behoeftes liggen en welke angsten je hierin tegenkomt. Alleen op de grens laat je je maskers helemaal zakken. Dat kan best eng zijn, maar geeft tegelijkertijd een gevoel van zelfrespect. En vrijwel altijd zal de ander ook respect gaan voelen voor wie jij bent.

Als grenzen nou zo belangrijk zijn, waarom hebben we er dan zo’n moeite mee om ze duidelijk aan te geven? Gedurende ons leven zijn we vaak gekwetst toen we onszelf lieten zien. Dat is dan ook een belangrijke reden waarom we van onze eigen grenzen zijn afgedwaald. Iedereen kent wel die feestjes waar niemand zich echt laat zien. Er wordt gepraat over koetjes en kalfjes, zonder dat mensen echt laten zien wat er werkelijk speelt. Dit zijn vaak precies die feestjes waar je na een half uur al naar smoesjes zoekt om weer weg te kunnen gaan. Waarom? Er is geen echt contact en het voelt alsof iedereen een rol speelt. En dat voelt niet alleen zo, het ís ook zo. Wie zich niet op de grens laat zien, speelt in feite altijd een rol.

Het spelen van een rol gebeurt natuurlijk niet alleen op feestjes. Ook in vriendschappen en huwelijken kunnen mensen het jarenlang volhouden. Het werkelijke gevoel – de eigen grens – wordt niet uitgesproken, met als gevolg dat de energie verloren gaat en de sleur zijn intrede doet. Een grens is overigens iets anders dan een muur. Iemand kan bijvoorbeeld heel krachtig ‘nee’ zeggen. Vaak vanuit boosheid of in een verwoede poging het eigen territorium te bewaken. In dat geval is diegene weliswaar heel duidelijk in wat hij of zij níet wil, maar laat zichzelf verder ook niet echt zien in zijn behoeftes of kwetsbaarheid. Ook daar is het dus niet mogelijk om werkelijk contact te maken met de ander.

Het tegenovergestelde van een rol spelen ken je waarschijnlijk ook. Je hebt een bijzonder gesprek met je partner, of een vriend of vriendin, waarin jullie echt uitspreken wat er van binnen speelt. Waarin je aangeeft wat er voor jou belangrijk is, wat je wel en niet wilt, terwijl je ook oor hebt voor de behoeftes van de ander. Als jullie je beiden uitspreken, kan je ook voelen dat het de relatie juist verdiept en de energie en het contact nog sterker wordt. Dat is natuurlijk het ideaalplaatje. Je eigen grens aangeven kan echter gepaard gaan met flinke discussies. Jouw grens komt immers niet altijd overeen met de grens van de ander. Op het moment dat iemand over onze grens gaat, ontstaat er in ons lijf een heel klein beetje boosheid. Deze boosheid is heel gezond. Wanneer je die boosheid functioneel gebruikt om je grens aan te geven en (dus) jezelf te laten zien, kan het contact met de ander worden hersteld en verdiept.

Op een goede manier leren omgaan met boosheid, is iets wat maar weinig mensen hebben geleerd. Hierdoor kan boosheid zich gaan opstapelen. Want net als een kauwgompje die je in de natuur gooit, verdwijnt de boosheid nooit uit zichzelf. Er kunnen 5 verschillende dingen gebeuren met opgestapelde boosheid:

1) Je emmer zit vol en je klapt alle boosheid er in één keer uit. Het gevolg is dat de ander schrikt en het contact – in ieder geval in eerste instantie – juist verslechtert.
2) Je emmer zit vol, maar je kiepert ‘m om bij de verkeerde. Denk aan de persoon die op zijn of haar werk te veel over de eigen grens laat gaan en die vervolgens thuis in woede uitbarst.
3) Je gebruikt opgestapelde boosheid om een muur van onverschilligheid te bouwen. Zo vaak hoor ik in mijn praktijk mensen zeggen: ’Mijn vader? Die interesseert me niets meer, ik hoef hem nooit meer te zien, ik heb niets meer met hem’. Maar ondertussen besta je voor 50% uit je vader en voor 50% uit je moeder. Een afwijzing van (een van) hen is ook een afwijzing van jezelf.
4) De boosheid slaat naar binnen. Veel mensen die het gevoel hebben gehad dat ze niet boos mochten worden hebben de neiging boos te worden op zichzelf: ‘ik ben niet goed genoeg’, ‘ik baal zo van mezelf’, ‘ik kan ook niets’. Het zijn allemaal uitingsvormen van naar binnen geslagen boosheid.
5) Je wordt moe en/of depressief. Als boosheid niet geuit mag worden, ontstaat vaak een grote vermoeidheid die zich niet oplost met goed slapen. Het gaat pas over met het uiten van het gevoel dat – vaak ook voor de persoon zelf – is weggestopt.

Wie echte (zelf)liefde wil ervaren in het leven, zal zichzelf moeten laten zien op de grens. Is dat makkelijk? Verre van! Ik geef én volg nu zo’n 10 jaar trainingen over grenzen aangeven, contact en intimiteit. En dagelijks betrap ik mezelf erop dat ik me weer niet volledig heb laten zien. Ik heb echter ook al heel vaak ervaren hoe mooi het leven wordt als ik me wél vol laat zien en hoeveel zelfrespect, vertrouwen en bijzondere ervaringen ik hierdoor heb gekregen. In mijn coaching en training leer ik mensen om te gaan met hun grenzen en leren ze hoe ze op een functionele manier om kunnen gaan met conflicten.Want als we elkaar gaan ontmoeten op de grens, kan je er zeker van zijn dat er conflicten zullen ontstaan. Zodra je leert hoe je deze conflicten goed kunt hanteren, zorgen precies die conflicten ervoor dat het vuur kan gaan branden en de relatie elke keer weer kan groeien en verdiepen. En is dat niet iets waar we uiteindelijk allemaal naar op zoek zijn?

--------------------------------------------------------------------------




Ontspanningsoefeningen

Mocht je behoefte hebben om even te ontspannen: 

Hieronder staan een paar ontspanningsoefeningen die je kunt doen om een tot jezelf te komen.

Ontspanningsoefening 1
02 Ontspanningsoefening 2.mp3 (43.2MB)
Ontspanningsoefening 1
02 Ontspanningsoefening 2.mp3 (43.2MB)
Ontspanningsoefening 2
03 Ontspanningsoefening 3.mp3 (25.15MB)
Ontspanningsoefening 2
03 Ontspanningsoefening 3.mp3 (25.15MB)
Ontspanningsoefening 3
04 Ontspanningsoefening 4.mp3 (31.48MB)
Ontspanningsoefening 3
04 Ontspanningsoefening 4.mp3 (31.48MB)
Ontspanningsoefening 4
06 Ontspanningsoefening 6.mp3 (8.98MB)
Ontspanningsoefening 4
06 Ontspanningsoefening 6.mp3 (8.98MB)